Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi) Nedir?

Boyun fıtığı, omurganın boyun bölgesinde (servikal omurga) bulunan omurlar arasındaki disk adı verilen yastıkçıkların yıpranması veya hasar görmesi sonucu oluşur.

Anatomik Yapı

• Omurlar: Boyunda 7 adet omur bulunur (C1'den C7'ye kadar).

• İntervertebral Diskler: Bu omurlar arasında, bir amortisör görevi gören, dışı sert bir halkadan (anulus fibrosus) ve içi jelatinimsi bir maddeden (nükleus pulposus) oluşan diskler yer alır. Bu diskler omurganın hareket etmesini, esnemesini ve şokları emmesini sağlar.

Fıtıklaşma Süreci

Zamanla veya ani bir travma sonucu diskin dış halkası yırtılabilir. Bu durumda, içerideki jel benzeri madde (nükleus pulposus) dışarı doğru taşar (fıtıklaşır). Bu taşan disk materyali, omurilik kanalından çıkan ve kol ve ellere giden sinir köklerine veya doğrudan omuriliğe baskı yapabilir. İşte bu baskı, boyun fıtığının tipik belirtilerine neden olur.

Başlıca Belirtileri

1. Ağrı: En yaygın belirtidir. Boyundan başlayarak omuza, kola ve hatta ele kadar yayılabilen şiddetli, keskin veya künt bir ağrıdır.

2. Uyuşma ve Karıncalanma (Parestezi): Sinir kökünün sıkışmasından dolayı, kol, el veya parmaklarda uyuşma, iğnelenme veya karıncalanma hissi oluşur.

3. Kas Güçsüzlüğü: İlerlemiş vakalarda, sıkışan sinirin beslediği kaslarda güç kaybı (örneğin, eşyaları düşürme zorluğu) görülebilir.

4. Refleks Kaybı: Etkilenen sinir köküne bağlı olarak ilgili bölgedeki reflekslerde azalma veya kayıp olabilir.

5. Boyun Hareketlerinde Kısıtlılık: Ağrı nedeniyle boynu sağa-sola çevirme veya öne-arkaya eğmede zorluk yaşanır.

🩺 Boyun Fıtığında Neden Fizik                               Tedaviye İhtiyaç Duyulur?

 Boyun fıtığı tedavisinde cerrahi müdahale genellikle son çare olarak düşünülür. Vakaların büyük çoğunluğunda konservatif (ameliyatsız) tedavi yöntemleri, özellikle Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR), etkili ve kalıcı çözümler sunar.​​​

1. Ağrıyı ve Enflamasyonu Azaltmak

• Isı/Soğuk Uygulamaları: Enflamasyonu azaltmak ve kan akışını düzenleyerek ağrıyı dindirmek için kullanılır.

• Elektroterapi (TENS, İnterferansiyel Akım): Sinir liflerini uyararak ağrı iletimini bloke etmeye ve kas spazmını çözmeye yardımcı olur.

• Manuel Terapiler: Uzman fizyoterapist tarafından uygulanan özel tekniklerle eklem hareketliliğini artırmak ve ağrılı kasları gevşetmek amaçlanır.

2. Kas Gücünü ve Dayanıklılığını Artırmak

Fıtıklaşma, boyun kaslarında spazma ve zayıflığa yol açar. Fizik tedavi, boyun ve üst sırt kaslarını güçlendirerek omurgayı destekleyen bir kas korse oluşturmayı hedefler.

• İzometrik Egzersizler: Boyun hareket etmeden kasların kasılmasını sağlar ve ağrıyı artırmadan güçlenme sağlar.

• Dirençli Egzersizler: İlerleyen aşamalarda, direnç bantları veya ağırlıklarla kas dayanıklılığı artırılır.

• Omuz Kuşağı Egzersizleri: Doğru duruşu korumak için omuz ve sırt kaslarının (özellikle skapula stabilizatörleri) güçlenmesi kritiktir.

3. Hareket Açıklığını Geri Kazandırmak

Fıtık nedeniyle kısıtlanan boyun hareketlerinin normal aralığına dönmesi, günlük aktivitelerin ağrısız bir şekilde yapılabilmesi için önemlidir. Fizyoterapist, özel germe ve mobilizasyon teknikleri ile bunu sağlar.

4. Duruş ve Ergonomi Eğitimi

Boyun fıtığının ana nedenlerinden biri kötü duruştur (örneğin, uzun süre bilgisayar başında öne eğilme, "text neck"). Fizik tedavi, hastaya doğru oturma, ayakta durma ve uyuma pozisyonlarını öğretir. Bu eğitim, fıtığın tekrarlamasını önlemede en kritik adımdır.

• Ergonomik Düzenlemeler: Çalışma ortamının (masa, sandalye, monitör yüksekliği) boyun sağlığına uygun hale getirilmesi.

• Vücut Farkındalığı: Günlük yaşamda doğru duruş alışkanlıklarının kazanılması.

Özetle

Fizik tedavi, boyun fıtığında ağrısız bir yaşam sürmeyi, sinir basısını azaltmayı, kas-iskelet sisteminin dengesini yeniden kurmayı ve en önemlisi hastalığın tekrarlamasını önlemeyi amaçlayan kişiselleştirilmiş, kapsamlı bir tedavi yaklaşımıdır.